Πρέπει να τ' ακούσεις: Ella Fitzgerald Sings the George and Ira Gershwin Songbook-Ella Fitzgerald (1959)
Το Ella Fitzgerald Sings the George and Ira Gershwin Song Book αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά κεφάλαια στη δισκογραφία της Ella Fitzgerald και ένα από τα σημαντικότερα έργα του μεγάλου εγχειρήματος “Song Book” που ηχογράφησε για τη δισκογραφική Verve Records. Κυκλοφόρησε το 1959 και είναι αφιερωμένο στο έργο των αδελφών George Gershwin και Ira Gershwin, δύο από τις πιο καθοριστικές μορφές του αμερικανικού τραγουδιού του 20ού αιώνα.
Το άλμπουμ είναι μια μνημειώδης συλλογή που συγκεντρώνει μερικά από τα πιο αγαπημένα και διαχρονικά κομμάτια του αμερικανικού ρεπερτορίου. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τα “Someone to Watch Over Me”, “I Got Rhythm”, “Embraceable You”, “But Not for Me”, “They Can’t Take That Away from Me” και “Fascinating Rhythm”. Τα τραγούδια αυτά, που είχαν ήδη καθιερωθεί μέσα από μιούζικαλ και κινηματογραφικές παραγωγές του Broadway και του Χόλιγουντ, αποκτούν μέσα από τη φωνή της Fitzgerald μια νέα διάσταση: πιο ώριμη, πιο εκλεπτυσμένη και ταυτόχρονα βαθιά συναισθηματική.
Καθοριστικό ρόλο στον ήχο του άλμπουμ παίζει ο σπουδαίος ενορχηστρωτής και μαέστρος Nelson Riddle. Οι ενορχηστρώσεις του είναι πλούσιες, με συμφωνικό χαρακτήρα, αλλά παραμένουν ευέλικτες και ανοιχτές ώστε να αναδεικνύουν τη φωνή της Fitzgerald χωρίς να την επισκιάζουν. Η ορχήστρα λειτουργεί σαν καμβάς πάνω στον οποίο η τραγουδίστρια «ζωγραφίζει» με απόλυτη ακρίβεια και ελευθερία. Οι δυναμικές μεταβάσεις, οι λεπτές αρμονικές αποχρώσεις και η προσεγμένη χρήση των εγχόρδων και των πνευστών δημιουργούν ένα ηχητικό αποτέλεσμα που ισορροπεί ανάμεσα στη τζαζ και στην κλασική αμερικανική ελαφρά μουσική.
Η ερμηνεία της Ella Fitzgerald στο άλμπουμ αυτό θεωρείται από τις κορυφαίες της καριέρας της. Η καθαρότητα της άρθρωσης, η άψογη τονική ακρίβεια και ο έλεγχος της φωνής της επιτρέπουν στους στίχους του Ira Gershwin να αναδειχθούν με απόλυτη σαφήνεια. Παράλληλα, η ικανότητά της στον αυτοσχεδιασμό –ιδιαίτερα εμφανής σε κομμάτια όπως το “I Got Rhythm”– υπενθυμίζει τη βαθιά της σχέση με την τζαζ παράδοση. Η Fitzgerald δεν περιορίζεται σε μια απλή αναπαραγωγή των μελωδιών· προσθέτει μικρές φραστικές διαφοροποιήσεις, ρυθμικές μετατοπίσεις και λεπτές συναισθηματικές αποχρώσεις που κάνουν κάθε ερμηνεία μοναδική.
Το άλμπουμ ηχογραφήθηκε σε μια περίοδο όπου η Fitzgerald βρισκόταν στο απόγειο της καλλιτεχνικής της ωριμότητας. Το “Song Book” αφιερωμένο στους Gershwin θεωρείται από πολλούς το πιο φιλόδοξο της σειράς, τόσο λόγω της έκτασης του υλικού όσο και λόγω της πολιτισμικής σημασίας των τραγουδιών. Οι συνθέσεις του George Gershwin, με τη χαρακτηριστική τους μίξη κλασικών και τζαζ στοιχείων, σε συνδυασμό με την ευφυή, συχνά παιχνιδιάρικη αλλά και τρυφερή στιχουργική του Ira Gershwin, βρίσκουν στη φωνή της Fitzgerald μια ιδανική ερμηνεύτρια.
Πέρα από την καλλιτεχνική του αξία, το άλμπουμ συνέβαλε αποφασιστικά στην καθιέρωση του λεγόμενου “Great American Songbook” ως βασικού κορμού της τζαζ ερμηνευτικής παράδοσης. Η προσέγγιση της Fitzgerald απέδειξε ότι τα τραγούδια αυτά μπορούσαν να σταθούν όχι μόνο ως θεατρικά ή κινηματογραφικά νούμερα, αλλά και ως αυτόνομα έργα υψηλής μουσικής τέχνης.
Σήμερα, το “Ella Fitzgerald Sings the George and Ira Gershwin Song Book” θεωρείται διαχρονικό αριστούργημα. Αποτελεί σημείο αναφοράς τόσο για τους λάτρεις της τζαζ όσο και για όσους μελετούν την ιστορία της αμερικανικής δημοφιλούς μουσικής. Με τη λαμπερή της φωνή, την εκφραστική της ευφυΐα και τη συνεργασία κορυφαίων μουσικών, η Ella Fitzgerald κατόρθωσε να αποδώσει φόρο τιμής στους Gershwin με τρόπο που παραμένει αξεπέραστος μέχρι σήμερα.
