4356789087654324567890

 

 

Στο πλαίσιο ή στα πλαίσια; Τον επικεφαλή ή τον επικεφαλής; Πότε η λέξη «λάθος» είναι… λάθος, και γιατί μας μπερδεύουν τόσο πολύ οι επιθετικοί προσδιορισμοί ή οι σύνδεσμοι; Παρακάτω, δέκα συνηθισμένα γραμματικά, συντακτικά ή εκφραστικά λάθη της ελληνικής γλώσσας, για να μάθουμε να μιλάμε πιο σωστά. >> 

 

Λάθος #1: Ευχαριστώ όλους όσους ήρθανΤο σωστό: Ευχαριστώ όλους όσοι ήρθανΓιατί: Το «όσοι» είναι υποκείμενο στην δευτερεύουσα πρόταση με ρήμα το «ήρθαν», άρα πρέπει να βρίσκεται στην ονομαστική.

 

Λάθος #2: Στα πλαίσια της συζήτησηςΤο σωστό: Στο πλαίσιο της συζήτησηςΓιατί: Το πλαίσιο (δηλαδή… το κάδρο) είναι ένα – συχνά το μπερδεύουμε με τη φράση «μέσα στα όρια» ή «εντός των ορίων της συζήτησης» γιατί τα όρια (οι πλευρές του «κάδρου») είναι πολλά.

 

Λάθος #3: Βλέπουμε τον επικεφαλή της ομάδαςΤο σωστό: Βλέπουμε τον επικεφαλής της ομάδαςΓιατί: Δεν πρόκειται για κλιτό επίθετό, αλλά για επίρρημα (σημαίνει βρίσκεται επί της κεφαλής) που παραμένει ίδιο ανεξαρτήτως συντακτικής χρήσης.

 

Λάθος #4: Λάθος όνομαΤο σωστό: Λανθασμένο όνομαΓιατί: Δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το ουσιαστικό «λάθος» σαν επιθετικό προσδιορισμό, γιατί είναι… λάθος.

 

Λάθος #5: Επανέλαβε, σε παρακαλώΤο σωστό: Επανάλαβε, σε παρακαλώΓιατί: Στην Προστακτική, δεν χρησιμοποιείται χρονική αύξηση (δηλαδή το «ε» μεταξύ α’ και β’ συνθετικού). Βλ. επίσης και «παράγγειλέ μου», «κατάγγειλέ τον» κ.ο.κ.

 

Λάθος #6: Κατ’ αρχήν, θέλω να σου πω…Το σωστό: Κατ’ αρχάς, θέλω να σου πω…Γιατί: Το «κατ’ αρχήν» δεν σημαίνει «αρχικά» με την χρονική έννοια, αλλά «κατά κανόνα», «ως θέμα αρχής».

 

Λάθος #7: Πως σε λένε;Το σωστό: Πώς σε λένε;Γιατί: Το «πως» (χωρίς τόνο) είναι ειδικός σύνδεσμος (χοντρικά, μπορείτε να θυμάστε ότι μπορεί να αντικατασταθεί από τη λέξη «ότι»). Όταν το χρησιμοποιούμε σαν ερωτηματικό μόριο (ακόμη και σε πλάγια πρόταση), τονίζεται. Το ίδιο ισχύει και με το «πού».

 

Λάθος #8: Επί λέξηΤο σωστό: Επί λέξειΓιατί: Πρόκειται για τύπο δοτικής, κατάλοιπο της αρχαίας που χρησιμοποιείται σε στερεοτυπικές εκφράσεις ακόμα και σήμερα. Αντίστοιχα, λέμε «εν καιρώ», «εν πάση περιπτώσει», «επί τη βάσει» κ.ο.κ.

 

Λάθος #9: Ένα μεταξένιο, ωραίο, εντυπωσιακό ρούχοΤο σωστό: Ένα ωραίο, εντυπωσιακό μεταξένιο ρούχοΓιατί: Τους επιθετικούς προσδιορισμούς που προηγούνται ενός ουσιαστικού, τους «ταξινομούμε» ως εξής: Πρώτα τα επίθετα που δηλώνουν γνώμη ή κρίση (π.χ. ωραίο, εντυπωσιακό) και μετά, δηλαδή πιο κοντά στο ουσιαστικό, τα επίθετα που δηλώνουν εγγενή, βασική και αναντικατάστατη ιδιότητα (π.χ. μεταξένιο, αφού δηλώνει το υλικό, την εγγενή ιδιότητα του ρούχου). Επίσης, χρησιμοποιούμε κόμμα μεταξύ των περιγραφικών επιθέτων (που δηλώνουν γνώμη), αλλά δεν βάζουμε κόμμα μεταξύ του τελευταίου περιγραφικού και του επιθέτου εγγενούς ιδιότητας που ακολουθεί.

 

Λάθος #10: Η ταινία είναι για έναν άνδρα όπου ερωτεύεται μια γυναίκαΤο σωστό: …έναν άνδρα που/ο οποίος ερωτεύεται μια γυναίκαΓιατί: Το «όπου» είναι αναφορικό επίρρημα που δηλώνει κατά κύριο λόγο τόπο, και δεν μπορεί να αντικαταστήσει το «που» σε κάθε περίπτωση.

 

 

[via]